Depolamada FIFO, LIFO ve FEFO Yöntemleri Nedir? Stok Yönetimi Stratejileri

Depolama operasyonlarının başarısı yalnızca ürünleri güvenle saklamaktan geçmez; ürünlerin depoya hangi sırayla girdiği ve hangi sırayla sevk edildiği, işletmenin karlılığını doğrudan etkiler.

Yanlış bir stok rotasyonu; ürünlerin rafta eskimesine, son kullanma tarihlerinin geçmesine, paslanmasına ya da değer kaybetmesine yol açar. Bu kayıpları engellemek için lojistikte üç temel envanter yöntemi kullanılır: FIFO, LIFO ve FEFO.

---

1. FIFO (First In, First Out) - İlk Giren İlk Çıkar

FIFO, depoya ilk giren ürün partisinin ilk olarak sevk edildiği en yaygın stok rotasyon modelidir.

Nasıl Çalışır?

Eski tarihli stoklar her zaman sevkiyat sırasının en başında yer alır. Yeni gelen ürünler arkaya veya bir sonraki kata yerleştirilirken, önceki partiler önden çıkarılır.

Hangi Sektörler İçin Uygundur?

• Dayanıklı tüketim malları
• Ambalaj ve plastik malzemeleri
• Otomotiv yedek parçaları
• Moda ve tekstil ürünleri (sezon geçmeden satış)

Depolama ve Raf Gereksinimi:

FIFO kuralını işletmek için Drive-Through raflar veya Makaralı Kayan Raflar (Gravity Flow) idealdir. Ürün bir taraftan yüklenir, diğer taraftan toplanır.

---

2. LIFO (Last In, First Out) - Son Giren İlk Çıkar

LIFO, depoya en son giren ürünün ilk olarak sevk edildiği yöntemdir.

Nasıl Çalışır?

Depolanan ürünün üstüne veya önüne yeni parti konulduğunda, sevkiyat için en kolay erişilen (en son gelen) ürün alınır.

Hangi Sektörler İçin Uygundur?

• Bozulma veya son kullanma riski olmayan dökme hammaddeler
• Kömür, kum, çakıl, çimento gibi yapı malzemeleri
• Demir Çelik, profil ve inşaat demiri stokları
• Ağır blok istifleme yapılan ürünler

Avantajı:

Ürünlerin arkasındaki eski partilere ulaşmak için öndeki ürünleri taşımak gerekmez; bu sayede elleçleme süresi ve forklift çalışma saati minimize edilir.

---

3. FEFO (First Expired, First Out) - İlk Biten İlk Çıkar

FEFO, ürünlerin depoya giriş tarihine değil, son kullanma veya raf ömrü bitiş tarihine (SKT) göre sevk edildiği yöntemdir.

Nasıl Çalışır?

Depoya yeni gelen bir partinin son kullanma tarihi, depoda bekleyen eski partiden daha yakınsa, yeni gelen parti ilk önce sevk edilir.

Hangi Sektörler İçin Uygundur?

• Kimyasal Ürünler, reçineler ve solventler (kimyasal tepkime/çökme riski)
• İlaç ve medikal sarf malzemeleri
• Gıda ve tarımsal girdiler

---

FIFO, LIFO ve FEFO Karşılaştırma Özeti

| Yöntem | Açılımı | Temel Kural | İdeal Ürün Grubu |

|--------|---------|-------------|-------------------|

| FIFO | First In, First Out | İlk giren parti ilk çıkar | Bozulabilir ambalajlı mal, yedek parça, tekstil |

| LIFO | Last In, First Out | Son giren parti ilk çıkar | Demir çelik, maden, dökme yapı gereçleri |

| FEFO | First Expired, First Out | SKT'si en yakın olan ilk çıkar | Kimyasallar, ilaçlar, laboratuvar reaktifleri |

Stoklarınızın niteliğine göre en doğru elleçleme ve istifleme yöntemini belirlemek için uzman kadromuzla iletişime geçebilirsiniz.